Page 37 - Sosyal_Toplumsal_HBV

Sağlık Hukuku Açısından Yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Nezih Varol,
Halk Sağlığı ve Adli Tıp Uzmanı, Maltepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı

HBV enfeksiyonunun sağlık hukuku boyutu ile ilgili elimizde ciddi veriler bu-
lunmamaktadır. 2000 yılında İstanbul Tabip Odası etik kurul üyesi idim. Bir
kadın-doğum uzmanı arkadaşımız maluliyetten emekli edilmiş ancak aynı za-
manda hepatit B taşıyıcısı idi. Emekli sandığından tabip odasına şöyle bir yazı
geldi; “Bu kişinin muayenehanesini kapatın”. Tabip odası yönetim kurulu bize
sorduğunda “Hayır” dedik, “Bir hekimin mesleğini icra etmesine bazı hukuki
durumlar engel olabilir, ama bu somut olguda hekimin hepatit B taşıyıcısı
olması, erken emeklilik hakkı doğururken, meslek icrasına engel nitelik ta-
şımamaktadır. Zira hekim gerekli tedbirleri alarak hizmeti yerine getirebilir”.
Ancak o gün aklıma şöyle bir soru geldi. Bu hekim, kadın-doğum uzmanı idi,
hastalarını muayene ediyor, cerrahi müdahalelerde bulunuyordu. Bu durumu
hastasına bilgi olarak söylüyor muydu? Yani “ben hepatit B taşıyıcısıyım sizin
de ameliyatınıza gireceğim izin veriyor musunuz?” O dönemde Türkiye çapın-
da hekimler üzerinde yasal sorumluluklarını ne kadar biliyor diye araştırma
yapıyorduk. 3 ilde büyük bir çalışmaydı ve bu soruyu sorduk: Siz hepatit B
taşıyıcısı olsanız hastanıza bunu söyler misiniz? %85’i söylemem, %15’i söy-
lerim dedi. Bunlar tabii etik konular, oldukça hassas konular, çok ince ayrımları
olan konular.

Peki ne yapmalıyız? Öncelikle hekim olarak bizler sağlık hizmeti esasına uygun hizmet
vermek zorundayız, yani yasalara uygun hizmet vereceğiz, bir kere yasaları bileceğiz. Mes-
lek anlayışımızın gerektirdiği inisiyatifi kullanacağız. İşte en büyük kritik nokta burada bu:
İnisiyatif kullanmak. Yani o ince çizgiyi hastamızın yüksek yararına ve hastamızın men-
faatine kullanmamız gerekiyor. O yüzden de o inisiyatif bizim mümkün olduğunca bilgi
beceriye ve uzmanlık alanımızın getirdiği konuları uygulamaya dayanıyor. Bir ekip çalış-
ması halinde olmak gerekiyor. Burada bazen bir hastanın tespitini yaparken bildiğiniz gibi
birçok kimseler devreye girer, laboratuvar vs. Bazen istemediğimiz sonuçlar, laboratuvar
yanlışları vs. gibi konular tedavi eden hekimleri zor durumda bırakabiliyor, o yüzden de
ekip çalışması aynı şekilde olmak zorundadır.

» 37