Page 38 - Sosyal_Toplumsal_HBV

Hekim sorumluluğu iki yönlüdür; Tıbbi ve Hukuki. Tıbbi sorumluluk içinde hastanın teda-
visi yer almaktadır. Hukuki sorumluluk içinde eğer hastaya zarar verirsek neler olur konusu
yer almaktadır. Aslında böyle bir ayrım çok doğru değildir, sağlık hizmetlerinden doğan
sorumluluklarımıza bakmamız lazım.

Hukuk bu konuda bizim iki yönümüzü değerlendiriyor. Bir sözleşmeye aykırılığımıza bakı-
yorlar bir de eylemimize bakıyorlar. Hastaya bir zarar verdiysek bu Türk Ceza Kanununda
bir suç sayılacaktır.

Hastamız hepatit B taşıyıcısı veya hepatit B enfeksiyonuna bağlı olarak tedavi görüyor
iken benim onunla aramdaki sözleşmeye uygun davranıp davranmadığım konusunda or-
taya çıkabilecek hususlar olabilir. Ki bunlar da kusurlu bir davranışıma yani hukuka aykı-
rı bir davranışıma vesile olabilir. Ancak bunların ince ayrımını yaparken kim belirleyecek
gerçekten böyle bir kusurlu davranışımız var mı? Ya da böyle bir ilişki içerisinde nerede
olmalıyız?

Sağlık toplum ilişkisi bir üçgen içerisinde ileriye gider (Şekil 10).

Hastane Kabul TOPLUM Sözlemesi Geçmişte hastalar hep “nereye gidiyorsun” soru-
Sözlememesi
suna “doktora” derlerdi. Bu yüzden 90’lı yıllara
(Hasta)
kadar hukukumuz, Yargıtay’ımız hep hekimlerle
Vekalet
hastalar arasındaki ilişkiyi bir hizmet sözleşme-
Hastane Hekim si gibi düşünmüşlerdir. Ama sonradan gelişen
doktrinlerle, hekim-hasta ilişkisinin ayrı bir ilişki
Salk Birimi Salk Çalanlar
FA FA YARDIMCISI olduğunu, hastane ile olan ilişkinin ayrı bir ilişki
olduğunu ortaya koymuşlardır. O yüzden de sağ-
Sözlemesi
lık birimi ifa niteliği kazanmaktadır. Burası bir
Şekil 10. Sağlık-Toplum ilişkisi
aile sağlığı birimi, bir hastane, bir kan merkezi
olabilir. Yani bu sağlık birimi, kişi oraya başvurduğunda önce onu oraya hukuka uygun
bir sözleşme ile kabul etmelidir. İfa birimi tıbbi standartlara uygun olarak bu ilişkiyi, bu
algoritmaları, bu prosedürleri önceden belirlemelidir. Ayrıca yanında ifa yardımcısı çalış-
tırmalıdır. Yani bu işi yapacak olan kişileri bir iş sözleşmesiyle istihdam etmelidir. Buradaki
sağlık çalışanı laboratuvar teknisyeni, biyolog ya da bir hekim olabilir. Bunlar bazen hasta-
larla birebir ilişki sağlayabilirler. Tedavi etme yükümlülüğü içerisinde bir hekim ile hasta
arasındaki ilişkiye vekalet sözleşmesi denmektedir. Yani hastanın hekime “benim adıma
beni tedavi etme yetkisini sana veriyorum” demesidir. Bu da kişinin sıkı sıkıya bağlı olduğu
bir hak olduğu için bu ancak bu iznin şeklini şartını yerine getirmekle olur. Ancak bütün
bunlar yazılı sözleşme şeklinde yapılmamaktadır. Hep bunlar var gibi kabul edilmektedir.
Ancak Dünya Sağlık Örgütü hastalarla hekimler arasındaki sadece bazı ilişkileri yazılı is-
temektedir. Büyük cerrahi girişimlerde, kan ürünü takılımı esnasında, anestezi verilmesi sı-
rasında ve girişimsel işlemler sırasında mutlaka yazılı olması gerekiyor. Bunun haricindeki

» 38